İncil Yazarı Luka Bir Kurban mı?

lukaLuka Bir Kurban mı? Nasıl Zorla İncil Yazarı Oldu!…

Değerli okuyucular! Bu yazımız da, İncil yazarlarından olduğu söylenen, iddia edilen Luka’nın kitabını inceleyeceğiz. Luka’nın eserleri, İncil de önemli bir yer tutmaktadır. Luka’nın bu metinleri “Tanrı Esini” ile yazdığına inanılır. Acaba, durum gerçekten böyle mi? Luka, Tanrı’dan esinlendi mi?

Öncelikle, Luka, Meryem Oğlu İsa Mesih’in (as) öğrencisi, havarisi, yaşamının tanığı değildir. Luka, Meryem Oğlu İsa Mesih’i (as) hiç görmemiştir. İncil de belirtilen ve Havarilerin isimlerinin geçtiği liste de Lukanın ismi bulunmamaktadır.[1] Kendisinin de, böyle bir iddiası yoktur. Luka, Hristiyanlarca önder kabul edilen ve Hristiyanlığa bugün kü şeklini veren Saint Paul’un (Pavlusun) öğrencisidir. Onun seyahatlerine iştirak etmiş, bu seyahatte gördüklerini “Elçilerin İşleri, Habercilerin İşleri, Amal’i Rasul” başlığıyla yazıya geçirmiştir. Burada, bu sözlerin Tanrı Esini olduğunu düşünmek kadar, mantık dışı bir davranış olamaz. Çünkü, Luka bura da kendi gözlemlerini, gördüklerini, duyduklarını yazmaktadır.

Asıl konumuza geçmeden önce, mevcut İnciller de, Luka’nın yazmış olduğu İncil Kitabı hakkında ne tür bilgilerin verildiğini sizlerle paylaşmak için aşağıda istifadenize sunuyorum:

Yazar Luka’ya yaklaşık 80 yılında esinlenen bu İncil parçası, Mesih inancının yüzeye gelmesini ve gelişmesini inceleyen yazarın sunduğu ilk yazıdır.[2]

Kitabın Amacı: Luka, daha kitabın başında amacının, İsa’nın yaşamını doğru ve ayrıntılı bir biçimde anlatmak olduğunu açıkça ortaya koyuyor (1:1-4)… O devirde yazarların, yapıtlarını ileri gelen kişilere adamaları bir gelenek haline gelmişti. Nitekim Luka da her iki kitabı, adı Teofilos -«Tanrı’yı seven» anlamında- olan bir kişiye hitaben kaleme almıştır. Kuşkusuz Luka bu adamın kişiliğinde geniş bir kitleye seslenmeyi amaçlamıştır.[3]

Verilen bilgilere baktığımız da, bazı kaynaklar da, Luka’nın kitabıyla alakalı “Esinlenen” ifadesi kullanılırken,  bazı kaynaklar da bu ifadeye yer verilmez. Peki, Luka kendisiyle ilgili bu konu da ne söylüyor? Asıl önemli olan, başkalarının Luka ve kitapları hakkında ne söylediği değil, Luka’nın kendi kitapları hakkında ne söylediğidir.

Luka, kitabının girişinde, bize bununla ilgili çok açık ve net bir bilgi vermektedir. Bu bilgiye göre, Luka asla esinlenmemiş, yalnızca birilerinden duyduklarını, belirli bir düzen içerisinde, kayda geçirip yazdığını söylemiştir. Şimdi hep birlikte, Luka’nın kendi ifadesini, kendi yaptığı işi nasıl nitelendirdiğini daha iyi anlamak için, ilgili kitabın giriş ayetlerini aşağıya yazalım:

Luk.1: 1-3 Sayın Teofilos, Birçok kişi aramızda olup bitenlerin tarihçesini yazmaya girişti. Nitekim başlangıçtan beri bu olayların görgü tanığı ve Tanrı sözünün hizmetkârı olanlar bunları bize ilettiler. Ben de bütün bu olayları ta başından özenle araştırmış biri olarak bunları sana sırasıyla yazmayı uygun gördüm. 4 Öyle ki, sana verilen bilgilerin doğruluğunu bilesin.

Bu metne baktığımız da, Luka esinlendiğini değil, yazdığı olayların görgü şahitlerinden bu sözleri duyduğunu söylemektedir. Şimdi, birilerinden duyduklarını yazdığını açıkça söyleyen bir Luka, nasıl oluyor da Tanrı Esini almış oluyor. Biz Luka’nın kendisine mi inanalım, yoksa Luka adına konuşanlara mı? Luka, açıkça insanlardan duyduğunu, yazdığını itiraf eden birisidir. Bu nedenle, Luka’nın, Tanrı adına söz uydurduğu nedeniyle eleştirilmesi haksızlık olur. Çünkü, Luka’nın böyle bir beyanı bulunmamaktadır.


Luka, ancak yazılarında ki metodoloji nedeniyle eleştirilebilir.
Kayıt altına aldığı haberleri kimden duyduğunu, o nakleden kişinin bilgilerini kayıt altına almamış, konu, olay ve kayıt süreci arasındaki ravi halkalarını meçhul bırakmıştır. Buda Luka’nın, bilimsel kriterlerden çok uzak bir metodolojiye sahip olduğunu, işini özenle yapmadığını, rivayetlerin kaynaklarındaki müphem ve belirsizliği giderebilme çabasına girmediğini göstermektedir. Buda, küçümsenemeyecek, hafife alınamayacak kadar büyük ve telafisi mümkün olmayan bir hatadır.

Düşünün bir haber duyuyorsunuz, bunu birisine naklediyorsunuz, ama kimden duyduğunuz belli değil. Sizden bu haberi duyan kişi bu haberin kaynağını size sormaz mı? Bunu sana kim söyledi, demez mi? Bu araştırma metodları sıradan bir konu için bile geçerli olurken, tarihin en önemli şahsiyetlerinden birisi olan, Meryem Oğlu İsa Mesih’le ilgili olunca, daha da hayati önem arzetmektedir. Luka, işte bu büyük hatayı işlemiş, kayda aldığı rivayetleri müphem ve meçhul bırakmıştır.

Bu nedenle, Luka Kitabı, güvenilir olmaktan çok öte, gayrı ciddi, bilimsel kriterlerden uzak, müphem ve tutarsız, çelişkili haberlerin yer aldığı rivayet kitabı olarak karşımızda dururken, asla ve asla Tanrı Esini değildir ve Luka da böyle bir iddia da bulunmamıştır.

Yazıma son verirken, bir başka hususa daha dikkatinizi çekmek istiyorum. Luka diyor ki “Birçok kişi aramızda olup bitenlerin tarihçesini yazmaya girişti. Nitekim başlangıçtan beri bu olayların görgü tanığı ve Tanrı sözünün hizmetkârı olanlar bunları bize ilettiler” , bu durum da, başkaları da İncil yazma işine girmiş ve ortada başka inciller de var. Daha ötesi, başka bir Tanrı Sözü var. Tahminim bu bahsedilen Tanrı Sözü, kendisine ulaşamadığımız gerçek İncil-i Şerif tir. Luka dan verdiğimiz ilgili ayetin, farklı çevirilerini dip not olarak vermiş bulunmaktayız. Tereddütü olan Hristiyan arkadaşlarımız, diğer çevirileri de kontrol edebilirler.[4]

Dip Notlar:

[1] Mat.10: 2-4 Bu on iki elçinin adları şöyle: Birincisi Petrus adıyla bilinen Simun, onun kardeşi Andreas, Zebedi’nin oğulları Yakup ve Yuhanna, Filipus ve Bartalmay, Tomas ve vergi görevlisi Matta, Alfay oğlu Yakup ve Taday, Yurtsever* Simun ve İsa’ya ihanet eden Yahuda İskariot.

       Luk.6: 13-16 Gün doğunca öğrencilerini yanına çağırdı ve onların arasından, elçi diye adlandırdığı şu on iki kişiyi seçti: Petrus adını verdiği Simun, onun kardeşi Andreas, Yakup, Yuhanna, Filipus, Bartalmay, Matta, Tomas, Alfay oğlu Yakup, Yurtsever* diye tanınan Simun, Yakup oğlu Yahuda ve İsa’ya ihanet eden Yahuda İskariot.

[2] http://www.incilturk.com/incil/incil/luka.htm

[3] http://www.kitabimukaddes.com/kutsal-kitap-tr/yeni-antlasma/luka.html

     http://kutsal-kitap.net/bible/tr/index.php?mc=2&;sc=1531

     http://www.incil.com/doc/incil_html/frame1.html

[4]Yeni Çeviri 2009: Luka 1:1 Sayın Teofilos, Birçok kişi aramızda olup bitenlerin tarihçesini yazmaya girişti. Nitekim başlangıçtan beri bu olayların görgü tanığı ve Tanrı sözünün hizmetkârı olanlar bunları bize ilettiler. Ben de bütün bu olayları ta başından özenle araştırmış biri olarak bunları sana sırasıyla yazmayı uygun gördüm. 4Öyle ki, sana verilen bilgilerin doğruluğunu bilesin.

Kitab-ı Mukaddes Şirketi: Luka 1:1  ARAMIZDA vaki olmuş şeylerin hikâyetini, başlangıcından gözlerile görenlerin ve kelâmın hizmetçisi olanların bizlere nakil ettiklerine göre tertip etmeğe bir çok kimseler giriştiklerinden, 2ben de, ta başından beri hepsini dikkatle araştırıp tahkik ederek, 3ey faziletli Teofilos, olduğu gibi sırası ile sana yazmağı münasip gördüm; 4ta ki, sana öğretilen kelâmın doğruluğunu bilesin.

Thomas Cosmades: Luka 1:1 Saygıdeğer Teofilos, Aramızda tümlüğe gelen olayları birçok kişi sırasıyla anlatmayı amaç edinerek derlemeye koyuldu. 2Başlangıçtan beri tanrısal söze görgü tanığı ve hizmet edici bireylerin bize aktardıkları gibi, 3ilkinkilerden başlayarak tüm gelişimleri ayrıntılarıyla yakından izleyen biri durumunda, sırasıyla sana yazmak bana da uygun göründü. 4Öyle ki, eğitildiğin konularla ilgili gerçeği bilesin.

Bünyamin Candemir: Luka 1:1 Aramızda tamamen inanılmış olan şeylerin anlatımını, başlangıçtan görgü tanığı ve Söz’ün hizmetçisi olanların bize onları ilettikleri gibi düzenlemeyi birçokları ele aldığı için, bütün şeyleri ta en başından doğru olarak araştırıp anlayarak, sana sırasıyla yazmak bana da iyi göründü, ey çok erdemli Teofilos! 4Öyle ki, onlarla eğitildiğin şeylerin kesin doğruluğunu bilesin.

Kral James/İngilizce: Luka 1:1 Forasmuch as many have taken in hand to set forth in order a declaration of those things which are most surely believed among us, 2Even as they delivered them unto us, which from the beginning were eyewitnesses, and ministers of the word; 3It seemed good to me also, having had perfect understanding of all things from the very first, to write unto thee in order, most excellent Theophilus, 4That thou mightest know the certainty of those things, wherein thou hast been instructed.

Grekçe Yeni Antlaşma: Luka 1:1  ἐπειδήπερ πολλοὶ ἐπεχείρησαν ἀνατάξασθαι διήγησιν περὶ τῶν πεπληροφορημένων ἐν ἡμῖν πραγμάτων, 2καθὼς παρέδοσαν ἡμῖν οἱ ἀπ᾽ ἀρχῆς αὐτόπται καὶ ὑπηρέται γενόμενοι τοῦ λόγου, 3ἔδοξε κἀμοὶ παρηκολουθηκότι ἄνωθεν πᾶσιν ἀκριβῶς καθεξῆς σοι γράψαι, κράτιστε θεόφιλε, 4ἵνα ἐπιγνῶς περὶ ὧν κατηχήθης λόγων τὴν ἀσφάλειαν.

Latince/Vulgata: Luka 1:1 Quoniam quidem multi conati sunt ordinare narrationem, quæ in nobis completæ sunt, rerum: 2sicut tradiderunt nobis, qui ab initio ipsi viderunt, et ministri fuerunt sermonis: 3visum est et mihi, assecuto omnia a principio diligenter, ex ordine tibi scribere, optime Theophile, 4ut cognoscas eorum verborum, de quibus eruditus es, veritatem.