Kategoriler
Tüm Yazılar Türkçe

Kur’an’da Ä°smi Geçen Peygamberler

1 Âdem (as.)

İnsanlığın babası, ilk insan, ilk peygamber. Lakabı Safiyyullâh’tır.

2. Ä°dris (as.)

İlk yazı yazan, elbise giyen, yüksek bir makâma kaldırılan.

3 Nuh (as.)

Büyük peygamberlerden birincisi, 950 sene peygamberlik yaptığı Kur’an ile sâbit olan tek peygamber. İnsanlığın ikinci babası, gemicilerin pîri. Kavmini tûfan helâk etti. Adına sûre vardır.

4 Hûd (as.)

Nuh’un (as.) oğlu Sâm’ın neslindendir. Yemen’de Ahkâf bölgesinde yaşayan Âd kavminin peygamberi. Yedi
gece sekiz gün devam eden rüzgâr kavmini helâk etti. Adına sûre vardır. Ahkâf adında da sûre vardır.

5 Salih (as.)

Nuh’un (as.) oğlu Sâm’ın neslindendir. Hıcr denilen yerde yaşayan Semûd kavminin peygamberi. Mûcizevî olarak taştan deve çıkardı. Hıcr adında sûre vardır.

6 Ä°brahim (as.)

Nuh’un (as.) oğlu Sâm’ın neslindendir. Büyük peygamberlerden ikincisi. Peygamberimiz’in büyük dedesidir. Bütün milletler ona saygı gösterir. Halîlullah’tır. Nemrut ile mücâdele etti. Bâbil halkına peygamber gönderildi. Adına sûre vardır.

7 Lût (as.)

İbrahim’in (a.s.) kardeşinin oğludur. Sodom’a peygamber gönderildi. Kavminin başına taş yağdı, alt-üst oldular.

8 Ä°smail (as.)

İbrahim’in (as.) kurbanlık oğludur. Yemen kabîlelerine ve Arabistan yarımadasında yaşayan Amalikalılar’a gönderildi. Annesi Hâcer’di ki Muhammed (sas.) onun soyundandır. Babası ile Kâbe’yi yaptı.

9 Ä°shak (as.)

İbrahim’in (as.) ikinci oğlu ve diğer peygamberlerin atasıdır. Annesi Sâra’dır. Şam halkına peygamber gönderildi.

10 Yakub (as.)

İshak’ın (as.) oğludur. Lakabı İsrâil olduğundan oğullarına ve torunlarına İsrâiloğulları denmiştir. Ken’an iline peygamber olmuştu. İsrâiloğulları’nı Mısır’a yerleştirdi.

11 Yusuf (as.)

Yakub’un (as.) 12 oğlundan biridir. Mısır’da peygamberlik yaptı. Hikâyesi çok ibretlidir. Adına sûre vardır.

12 Eyyüb (as.)

İshak (as.) oğlu İlyas’ın (a.s.) evlatlarındandır. Yusuf (as.) ile aynı asırda yaşamıştır. Allah kendisini ağır bir hastalık ile imtihan etmiş, o da sabır timsâli olmuştur.

13 Åžuayb (as.)

Medyen ve Eyke halkının peygamberi idi. Büyük annesi Lut’un (as.) kızıdır. Eyke halkı ateş yağmuru ile, Medyen halkı da bir gürültü ve yer sarsıntısı ile helâk oldu. Hatîbu’l-Enbiyâ’dır. Musa’nın (as.) kayınpederidir.

14 Musa (a.s.)

İmran’ın oğludur. Şuayb’in (as.) kızıyla evlenmiştir. Mısır’da doğmuş, Hızır ile arkadaşlık yapmış, Firavun’un saltanatını yıkmış ve ilâhî mûcize ile denizi yararak İsrâiloğulları’nı onun zulmünden kurtarmıştır. Kelîmullah’tır. Büyük peygamberlerden üçüncüsüdür. dört kitaptan biri olan Tevrat kendisine verilmiştir.

15 Harun (as.)

Musa’nın (as.) öz kardeşi ve onun yardımcısı idi. Firavun’a ve kavmine gönderilmiştir. Sâmirî ile mücâdele etmiştir.

16 Davud (as.)

Tâlût onun kayınpederidir. Dört kitaptan biri olan Zebûr kendisine verilmiştir. Çok hoş bir sesi vardı. Demiri elleriyle mum gibi yumuşatır zırh yapardı. Hadîd sûresi demirden bahseder. İsrâiloğulları’nın ilk peygamber hükümdarıdır.

17 Süleyman (as.)

Davud’un (as.) oğludur. Hem hükümdar hem peygamber idi. Mescid-i Aksâ’yı yaptırmıştır. Her şey onun mrinde
idi. Bir mûcize olarak kuş dilini bilirdi.

18 Ä°lyas (as.)

Soyu Musa’nın (as.) kardeşi Harun’a (as.) dayanır. İsrâiloğulları’na gönderilen peygamberlerdendir.

19 Elyesa (as.)

Ahtub oğludur. İsrâiloğulları’na gönderilen peygamberlerdendir.

20 Zülkifl (as.)

Eyyüb’ün (a.s.) oğludur. Esas adı Beşîr’dir. Babasından sonra peygamber olarak gönderildi. Önce hükümdar sonra peygamber oldu. Kendisine Zulkifl (as.) dendi.

21 Yunus (as.)

Matta’nın oğludur. İsrâiloğulları’na gönderilen peygamberlerdendir. Âsurlular zamanında Ninova halkına gönderilmiştir. Adına sûre vardır.

22 Zekerriya (as.)

Süleyman’ın (a.s.) soyundandır. Beytü’l-Makdis’de idâreci idi. Sonra peygamberlik ihsan edildi. İsrâiloğulları ona iftirâ ettiler ve onu şehid ettiler.

23 Yahya (as.)

Zekeriya’nın (as.) soyundandır. Hz. Musa’nın (as.) şeriatı ile amel ederdi. İncil İsa’ya (as.) gelince onunla amel etmesi emredildi. Yahudiler tarafından şehid edildi.

24 Ä°sa (a.s.)

Hz. Meryem vâlidemizin oğludur. İsrâiloğulları’na gönderilen son peygamberdir. Hakkında Meryem sûresi vardır. Mûcize olarak babasız doğdu. Rûhullâh’tır. Beşikte iken konuştu. Dört kitaptan biri olan İncil kendisine verilmiştir. Yahudiler onu öldürmek istemişlerse de Allah o’nu semâya kaldırmıştır.

25 Muhammed Mustafa (sas)

Abdulmuttalib oğlu Abdullah’ın oğludur. Soyu Hz. İbrahim Halîlullâh oğlu İsmail’e (as.) ulaşır. Peygamberlerin sonuncusu (Hâtemu’l-Enbiyâ), Seyyidi’l-Mürselîn, İmâm’ül-Muttekîn, Rahmeten-li’l-‘âlemîn, Habîbullâh,  akâm-ı Mahmûd’un sâhibi, insanların ve cinlerin peygamberi, bütün enbiyânın şâhidi, evliyâlar serveri, Kur’an’ın tebliğcisi ve tüm cihânın peygamberidir.

• Salavâtullâhi teâlâ aleyhi ve aleyhim ecma‘în.

———

Kaynak: http://www.serveriletisim.com/feyzul-furkan/index.php/kuranda-adi-gecen-peygamberler/

Kategoriler
Tüm Yazılar Türkçe

Peygamberlerin Ortak Sıfatları

-Sıdk, Emanet, İsmet, Tebliğ, Fetânet-

Mahmud Salih

Peygamberler[1] Allah’ın kendisini kullarına tanıtmaları, O’na nasıl ibadet edeceklerini bildirmeleri ve Allah’ın emir ve yasaklarını duyurup tebliğ etmeleri için yine onların içinden seçtiği özel kullarıdır. Bunlar melek olmamakla beraber bizim gibi normal insanlardan da farklıdırlar ve özel olarak bazı özelliklerle de donatılmışlardır. Nitekim Kur’an’da bu hususa dikkat çekilmiş, peygamberlerin bizim gibi bir beşer olduğu, farklı olarak onlara vahiy geldiği açıklanmıştır.[2] Biz bu yazımızda bütün peygamberlerin ortak özelliklerinden, onlarda bulunan vacip/bulunması zorunlu sıfatlarından bahsedeceğiz.

Bütün peygamberlerin ortak olarak donatıldıkları ve olmazsa olmaz sıfatlar beş tanedir. Bunlar, sıdk, emanet, ismet, tebliğ ve  fetanettir. Taşıdıkları bu özellikler ve tebliğ ettikleri inanç esasları bakımından peygamberler arasında hiçbir fark yoktur.[3] Ancak derece bakımından biribirlerine üstünlükleri vardır.[4] Her peygamberin kendine has özellikleri de vardır. Mesela, diğer peygamberler belirli bir zaman için ve belirli bir bölge ve kavme gönderildiği halde peygamberimiz bütün alemlere bir rahmet olarak[5], bütün insanlara da  bir şahit,[6] bir müjdeleyici ve uyarıcı peygamber[7], ayrıca ‘hâtemü’n-nebiyyîn’[8], peygamberlerin sonuncusu olarak  gönderilmiştir. Bunların yanında peygamberimiz, diğer peygamberlerde olmayan ve kendisinin altı özellikle diğer peygamberlere üstün kılındığını hadislerinde ifade etmektedir.[9]

Peygamberimiz son peygamber olarak gönderilmesine rağmen ruhen ilk yaratılan ve kıyamette de ilk diriltilecek olandır. Peygamberimize diğer peygamberlere verilmeyen özellikler verildiği gibi, diğer peygamberlerin öne çıkan özelliklerinin hepsi de yine peygamberimizde toplanmıştır.

Nebî olsun Resül olsun bütün peygamberlerde zorunlu/vacip olarak bulunan sıfatlar şunlardır:

Sıdk: Doğruluk, dürüstlük, özü sözü bir olmak demektir. Hiç bir peygamber, peygamber olduktan sonra da, olmadan önce de yalan söylememiş, kimseyi aldatmamış, hile ve haksızlık yapmamıştır. Din adına ne söylemişlerse hepsi Allah’tandır ve hepsi de doğrudur. Onlar arzularına göre konuşmazlar, onların sözleri, hükümleri ilhamdan, vahiyle bildirilenden ve vahye uygunluktan başkası olmamıştır.[10] Peygamberimiz, “O halde sen Resûlüm! Beraberindeki tevbe edenlerle birlikte, sana emredildiği gibi, istikamet üzere dosdoğru ol.”[11] ayeti inince, bu âyetteki yüce Allah’ın, “Emrolunduğun gibi dosdoğru ol!” hitabının dehşetini ve etkisini öyle derinden hissetmişti ki bunun üzerine: “Hûd sûresi saçımı ağarttı.” buyurmuştu.

Emanet: Güvenilir olmaktır. Peygamberler her yönden güvenilir insanlardır. Aldıkları görevleri gereği gibi yapmış, kendilerine emanet edileni istenildiği gibi korumuş, hıyanette bulunmamışlardır. Eğer peygamberler kendilerine vahyedilenin dışında bir şey söylemiş olsalardı ve herhangi bir şeyi gizleselerdi, Allah onları kuvvetle yakalar, onların güç ve kuvvetini alır, onların can damarlarını keserdi.[12]

Peygamberler gerek risalet görevlerini yerine getirmekte, gerekse insanlarla giriştikleri dünyevî ilişkilerde güvenilir kimselerdir. Zira bir peygambere emanete hıyanet yaraşmaz. Emanete hıyanet eden kimse kıyamet günü yaptığı hıyanetin günahını boynunda taşır.[13] İnsanlara örnek olmakla görevlendirilen ve bu amaca uygun olarak günah işlemekten korunan peygamberlerin güvenilir kimseler olmaları ismet niteliklerinin tabii bir sonucudur. Onların insanlara güven veren kimseler oldukları hem naslarla sabittir, hem de bu konuda inanan-inanmayan herkesin ortak bir kabulü vardır. İşte peygamberlerin bu niteliklerine emanet denir.

Tebliğ: Duyurmak demektir. Peygamberler Allah tarafından kendilerine vahyedilmiş olan her şeyi eksiksiz olarak insanlara duyurmuşlardır. Zaten bu onların peygamberlik görevidir. Bu sıfat, yani tebliğ sıfatı peygamberlerin güvenilir oluşları sıfatı içinde değerlendirilmesi gereken bir nitelik/sıfat olmasına rağmen kısaca tebliğ adıyla anılarak müstakil bi sıfat gibi telakki edilir.

İnsanları ve cinleri cennetle müjdeleyip cehennemle korkutan peygamberlerin Allah’tan aldıkları vahiyleri eksiksiz olarak tebliğ etmeleri onlara verilmiş temel bir görevdir. Bunu yerine getirmekte herhangi gevşeklik göstermeleri veya bir ihmalde bulunmaları peygamberlikle bağdaşmayacağından bütün peygamberlerin, aldıkları vahiyleri tebliğ etme sıfatına sahip olmaları tabiidir. Nitekim Kur’an-ı Kerîm’de peygamberlerin vahiyleri tebliğ etmekle yükümlü bulundukları,[14] kimseden korkmadıkları,[15] insanlara vahiy dışında bir şey tebliğ etmedikleri[16] açıkça belirtilmiş, aldıkları vahiyleri eksiksiz bir şekilde tebliğ etmelerinin ötesinde Allah yolunda savaşırken hiçbir gevşeklik ve zaaf göstermedikleri açıklanmıştır.[17] Şu halde peygamberlerin ayrılmaz vasıflarından biri vahyi aldıkları gibi tebliğ edişleridir. Bu sebeple de her peygamber gönderildiği toplumun diliyle vahiy getirmiştir.[18]

Fetânet: Akıllı ve zeki olmaktır. Peygamberler en akıllı ve en zeki insanlardır. Çünkü akıllı olmasalar görevlerini yapamazlar. Peygamberlerin hepsi Allah Teâlâ’nın hidayete eriştirdiği  her yönden seçkin ve üstün insanlardır. İnsanlar ve cinler içinde onlardan daha üstün kimse yoktur. Bütün peygamberler ilahî vahye ve yardıma mazhar olmakla birlikte vahye muhatap oluş şekliyle peygamberliğin devam ettiği süre ve coğrafya açısından aralarından derece farkının bulunması tabiidir. Zaten bu  farklılığa Kur’an’da da işaret edilmiştir.[19] Buna göre peygamberliği evrensel olan, insanlığa kıyamet kopuncaya kadar geçerli bir bilgi mucizesi, değerli bir kitap ve ona bağlı olarak mükemmel bir din getiren son peygamber Hz. Muhammed sallallahu aleyhi ve sellem peygamberlerin en üstünüdür. Daha sonra kendilerine yeni bir kitap ve şeriat verilen peygamberler gelir. Bunlar da Hz. Davud, Musa ve İsa peygamberlerdir. Peygamberlerin bir kısmının diğer bir kısmına üstün kılındığını belirten ayetlerde[20] üstün kılınanların isimleri de açıklanmıştır. Bunların dışında Hz. Nuh ile Hz. İbrahim’in de üstün derecelere eriştirilen peygamberlerden oldukları bildirilmiştir.[21] Hz. Peygamber’in de dahil olduğu bu peygamberlere ülü’l-azm, yani büyük zorluklara azimli bir şekilde göğüs geren peygamberler denilir.[22]

Getirdikleri bilgilerle insanları dünya ve ahiret mutluluğuna eriştirmeye çalışan, hiç bir tehdide aldırmadan ve canları pahasına bu uğurda mücadele edip öğrettikleri bilgiler karşılığnda hiçbir ücret talep etmeyen peygamberler insanlarca “yalancı, iftiracı, sihirbaz, deli, mecnun”[23] diye isimlendirilip inkar edilmelerine rağmen ilahi elçilik görevlerini eksiksiz yerine getirmişlerdir.

İsmet: Günahtan korunmuş olmak demektir. Peygamberler örnek oldukları için Allah onları günah işlemekten korumuştur. Bu sıfat peygamberleden başkasında bulunmaz.[24]

Peygamberler yüce Allah tarafından seçilmiş kimselerdir. Hiç bir peygamber çalışma suretiyle ve kendi çabasıyla nübüvvet mertebesine ulaşmış değildir. Bu bakımdan peygamberlik kazanılmaz verilir. Böyle olduğu için de hiç bir peygambere peygamberlik verildikten sonra da alınmamış, peygamber olara vefat etmişlerdir. Allah peygamber olan kişiyi ruhî ve fizikî yapısı itibariyle bu göreve elverişli bir şekilde yaratmış ve kimi peygamber yapacağını bildirmiştir.[25] Bu tercih tamamen Allah’a aittir. Peygamberlik verâset yoluyla da babadan oğula intikal etmez. Ama peygamberlerin hepsi de akrabadırlar. Baba-oğul peygamberlerin olması, oğulların peygamberliğinin babalarından geçtiği için değil, Allah’ın oğulları da ayrıca peygamber seçmesindendir.

Her konuda özellikle ilahî buyruklara uymak konusunda insanlara örnek olmakla görevlendirilen peygamberlerin günah işlemeleri, gönderiliş amacına uygun olarak Allah tarafından engellenmiştir. Peygamberlikle görevlendirildikleri andan itibaren ilahî bir koruma altına alınan peygamberlerin iyilik yapıp kötülüklerden kaçınmaları, ister ibadet, ister muamelât, ister ahlak alanına ait olsun her hususta ilahî buyruklara  uyarak insanlara önderlik yapmaları ancak günah işlemekten korunmaları ile mümkün olur. Beşeriyet vasfı taşımalarının tabii bir sonucu olarak hiç hata etmemeleri ise imkansızdır. Çünkü hatasızlık tamamen Allah’a ait bir niteliktir. Peygamberler birer insan oldukları için hata yapabileceklerine göre, bu tür davranışları Allah tarafından uyarılmak suretiyle engellenir. Bu sayede onlar hata ve günahtan korunma imkanına kavuşarak üstün bir insan konumuna yükselirler. Peygamberlerin bu tür hatalarına İslam alimleri zelle adını vermişlerdir. Bunlar istisna edilecek olursa peygamberlerin hidayet önderliği yapan üstün ahlaklı ve erdemli kişiler olarak diğer insanlardan ayrıldıkları görülür. Getirdikleri mesajların insanlar üzerinde etkili olmasının başka bir yolu da yoktur.  Teorik olarak günahtan korunmaları gerektiği gibi pratikte de bunun gerçekleştiği peygamberlerin hayat
hikayelerinin incelenmesiyle anlaşılır. İsmet sıfatı sadece peygamberlere aittir. Onların dışında hiçbir insan bu sıfata sahip değildir.[26]

Sonuç olarak şunları da söyleyelim. Peygamberler hakkında bilinmesi gereken önemli bir konu da onların melek değil birer beşer, yani insan olduklarıdır. Buna göre her peygamber diğer insanlar gibi doğar, büyür, uyur, acıkır, yiyip içerek beslenir, evlenir, çocuk sahibi olur, tabiat şartlarından etkilenir, sever-kızar, sevinir-üzülür, hastalanır ve ölür.[27] Bunlar peygamberlerin bütün insanlarla ortak olan özellikleridir. Onların beşer oluşları bunu gerektirir. Allah’ın insanlara gönderdiği elçiler olduklarından peygamberlerin insan olmaları da tabiidir. Çünkü insan ancak insanla ülfet eder, onunla ilişki kurar ve ondan bilgiler öğrenip örnekliğini kabul eder.

Peygamberler insanları eğitmek, onlara önderlik yapmakla görevlendirildikleri için beşer oluşlarını ortadan kaldırmayan bazı üstün niteliklere de sahip kılınmışlardır. Ruhî melekeler bakımından akıllı, zekî, üstün ahlaklı oluşları, fizikî bünyeleri itibariyle eksiklik ve kusur taşımayıp güzel vücutlu olarak yaratılmaları bu niteliklerin başında gelir.[28] Birer insan olmalarına rağmen peygamberleri diğer insanlardan farklı kılan şey ilahî elçilik görevini yerine getirmelerini sağlayacak, dolayısıyla vahiy almalarına imkan verecek bir yaratılışa sahip bulunmaları ve buna bağlı olarak Allah’tan vahiy almalarıdır. Peygamberler duyular ve akıl yoluyla bilinemeyecek
bilgileri ancak Allah’tan aldıkları vahiylerle bilebilirler. Vahiy almadıkları takdirde gaybı bilebilmeleri imkansızdır.

Resül veya nebi diye isimlendirilen ve insanlarla cinlere gönderilen peygamberlerin sonuncusu hiç şüphesiz Hz. Muhammed sallallahu aleyhi ve sellem’dir. Peygamberlikle görevlendirilmeden önce ve nübüvvetle görevledirildikten sonraki hayatının bütün dönemlerinde peygamberimizin, herkese iyilik yapan, muhtaçlara ve güçsüzlere yardım eden, fakirleri gözeten, geçimini çalışarak sağlayan, dünya malına ve lüksüne düşkünlük göstermeyen, elindeki malı insanlar için cömertçe harcayan, yalan konuşmayan, hiçbir kimseye kötülük yapmayan, kendisine kötü davrananları bağışlayan,  her konuda güvenilen, “üstün ve yüce ahlak sahibi”[29]
mükemmel bir insan olduğu siyer, hadis ve tarihe ilişkin kaynaklarca tespit edilen bir gerçektir.

Güçsüz veya güçlü olsun hayatın her safhasında ve her türlü hal ve şartlarda en üstün, en yüce ahlakî değerlerin tamamını yaşayıp bunların canlı bir örneğini vermek ancak doğrudan doğruya ilahî bir terbiyeye tâbi tutulan bir peygamber için mümkün olabilir. Çünkü insanın her zaman nefsânî arzularının ve bunları körükleyen şeytanî telkinlerin tersirinden kurtulamadığı gibi dünya malına, lükse ve israfa düşkün olduğu[30] çeşitli tercübelerle biline bir husustur.[31]

İstediği takdirde her türlü dünya nimetine ulaşabileceği halde buna iltifat etmeyen bir insanın olağanüstü bir kişi olduğuna hükmetmek gerekir. Aklıselim, onun böyle bir tercihte bulunurken hayatın gayesi ve geleceği konusunda diğer insanlardan farklı bir bilgi ve tecrübeye sahip olması gerektiğine hükmeder. Önüne serilen her türlü maddî ve manevî imkanları reddederek ve ölümü göze alarak peygamberlik davasında bulunan Hz. Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem’in üstün ahlakın tamamını şahsında toplayıp  hayatının her safhasında en azla yetinmeyi bir ilke olarak uygulaması onun gerçek bir peygamber olduğunu kanıtlayan açık bir delildir.[32] Çünkü bunu vahye dayanmayan bir insanın başarması imkansızdır. Üstelik bu insan her türlü ahlaksızlığın, zulmün, haksızlığın, bâtıl inanışların hüküm sürdüğü, dünya malı ve mansıbı uğruna insanların öldürüldüğü bir ortamda yetişmisse onun sahip olduğu bu üstün ahlakî  mevkiye erişebilmesinin mümkün olmadığı daha açık bir şekilde ortaya çıkar.

Gönderilen peygamberlere selam olsun. Âlemlerin Rabbi olan Allah’a hamdolsun.[33]

 

Dipnotlar:


[1] Peygamber Farsça bir kelime olup, haber götüren demektir. Arapça’da ise bu anlamda “Resül (çoğulu Rusül)” ve “Nebi, (çoğulu Enbiyâ)” olmak üzere iki kelime kullanılır. Her üç kelime aynı anlamda olmakla beraber, kendisine kitap indirilmiş peygamberlere “Resül”, kendisine kitap indirilmemiş olup kendinden önceki peygambere gönderilen kitap ile amel eden ve onları tebliğe devam eden peygambere de “Nebî” denir. Bu anlamda, her Resül aynı zamanda Nebî’dir fakat her Nebî Resül değildir.

[2] 18/Kehf, 110. Peygamberlerin beşeri nitelikleri içinde bulunan özelliklerinden birisi de erkek olmalarıdır. Kur’an’da peygamberlerden bahsedilirken “erkekler” diye söz edilmiştir. [bk. 12/Yusuf, 109; 16/Nahl, 43; 21/Enbiya, 7.]

[3] 2/Bakara, 136, 285; 3/Âli İmran, 84. Bursa Ulucami’de bir vâizin, bütün peygamberlerin aynı olduğunu, aralarında fark olmadığını söylemesi üzerine, Caminin imamı olan Süleyman Çelebi’nin peygamberimizin üstünlüğünü ve faziletlerini anlatmak için meşhur mevlid kitabı “Vesîletü’n-Necât”ı yazdığı söylenir.

[4] 2/Bakara, 253; 17/Ä°sra, 55.

[5] 21/Enbiya, 107.

[6] 48/Fetih, 8.

[7] 34/Sebe’, 28.

[8] 33/Ahzab, 40.

[9] Sahih-i Müslim, hadis no: 812.

[10] 53/Necm, 3-4.

[11] 11/Hûd, 112.

[12] 69/Hakka, 44-47.

[13] 3/Âli İmran, 161.

[14] 5/Maide, 67.

[15] 33/Ahzab, 39.

[16] 3/Âli İmran, 79-80.

[17] 3/Âli İmran, 146.

[18] 14/Ä°brahim, 4.

[19] 2/Bakara, 253; 17/Ä°sra, 55.

[20] 2/Bakara, 253; 17/Ä°sra, 55.

[21] 6/En’am, 83; 33/Ahzab, 7.

[22] 46/Ahkaf, 35. Bekir Topaloğlu vd., İslam’da İnanç Esasları, s. 172. (Albdülkâhir Bağdadî, Usûlü’d-dîn,
s. 164, 297’den naklen),  7. Baskı, Çamlıca y. İst. 2009.

[23] 23/Mü’minûn, 24-25; 34/Sebe’, 43; 38/Sa’d, 4-5; 44/Duhan, 13-14.

[24] Peygamberlerle ilgili bu sıfatların sıralaması, Diyanet İşleri Başkanlığı’nın “İslam İlmihali” adlı kitabının 47. sayfasından alınmıştır. 17. baskı, Ankara 2009.

[25] 6/En’am, 124.

[26] Bekir Topaloğlu vd., age., s. 169-170. (Muhammed Ali es-Sâbûnî, en-Nübüvve ve’l-enbiyâ, s. 57-59, 69-70’ten naklen.)

[27] 5/Mâide, 75; 13/Ra’d, 38; 21/Enbiya, 7-8, 34; 25/Furkan, 7, 20; 39/Zümer, 30.

[28] Topaloğlu, age., s. 167. (es-Sâbûnî, age., s. 24-25, 446’dan naklen.)

[29] 68/Kalem, 4.

[30] 12/Yusuf, 53; 6/En’am, 43, 119, 121; 3/Âl-i İmran, 14.

[31] TopaloÄŸlu, age., s. 185-186.

[32] Topaloğlu, age., s. 186. (Fahreddin er-Razî, Kitâbü’l-erbaîn fî usûli’d-dîn, s. 88-91; H. Z. Itır, Nübüvvetü Muhammed (sas) fi’l-Kur’ân, s. 93-117’den naklen)

[33] 37/Sâffât, 181-182.

Kategoriler
Tüm Yazılar Türkçe

Anahtar Kelimeler: Mürşid-i Kâmil

Harun Veli

Sevmek çok güzel, çok tatlı, çok faydalı bir duygudur; dermansızı ihya kılar, huzursuzu, müsterih ve bahtiyar eder; insana iksir gibi, vitamin gibi yarar, muazzam bir gayret ve şevk verir, içini enerji doldurur, zor şartlara sabır ve tahammül ettirir, azmi artırır gayeye varmada sebatkâr eyler; hayatta her işinde üstün başarılı olmasını sağlar.

Hele sevgi, güzellerin en güzeli, her türlü kemal ve cemalin sahibi, her cins güzelliÄŸin mucidi ve cümle güzelliklerin hâlıkı, âlemlerin Rabbı Allahu Teâlâ hazretlerine karşı olursa…

Hayattaki en büyük kazanç ve başarı mârifetullaha ve mahabbetullaha erebilmek ve böylece de Allahu Teâlâ hazretlerinin sevgisini ve rızasını kazanabilmektir. En büyük insan, Allah’ı en çok seven ve O’nun tarafından en çok sevilen insandır.[1]

MürÅŸid-i kâmiller, Peygamber-i zîşânımız Muhammed-i Mustafâ (sallallahu aleyhi ve âlihî ve selleme teslîmen kesîrâ) hazretlerinin gerçek vârisleri, Ãœmmet’in mübarek baÅŸkanları ve mânevî sultanlarıdır; müritlere de onların anne ve babalarından daha yakın ve daha müşfiktirler. Anne ve babalar insanı dünyada korur ve büyütür; mürÅŸid-i kâmiller ise onlara iman hakikatlerini öğreterek, ebedî saadet yollarını göstererek, nefislerini ıslah ettirip felaha erdirir, iki cihanda aziz ve bahtiyar, ber-murâd u berhudâr olmalarını saÄŸlarlar; kötü huylar ve hallerden temizleyip, insân-ı kâmil, ârif-i vâsıl, âşık-ı sâdık eyler; böylece topluma da çok iyi niyetli, çok mükemmel yetiÅŸmiÅŸ insanlar kazandırarak, milletin maddeten ve mânen ilerlemesine, yücelmesine, güçlenip kuvvetlenmesine sebep olurlar. Onlar ilim ve irfan kaynakları, mârifet ve hakikat hazineleridir. Onların kadr ü kıymetini bilen kazanır, iki cihanda kârlı çıkar, felah bulur, kurtulur… Onların kıymetini görmeyen, kadrini takdir edemeyen mahrum kalır, hâib ü hâsır, müflis ü mutazarrır, piÅŸmân u perişân olur.

Böyle, evliyâullah ve salihîni sevmek, dinin ve imanın gereğidir, Allah ve Resûlullah aşkının devamı, ferve sonucudur. Bu ince sırra binaen o tevazu sultanı, hüsn-i huluk şâhı, kemâlât timsali, iman ve ahlâkın nadide misali Muhammed-i Mustafâ (sallallahu aleyhi ve âlihî ve sellem) Efendimiz sahih bir hadîs-i şerîfinde;

“Nefsim elinde olan Rabbime yemin ederim ki siz, beni babanızdan, evladınızdan ve bütün diğer sevdiğiniz insanlardan daha da çok sevmedikçe gerçek mü’min olamazsınız!”[2] buyurmuştur.

Evet, Peygamberimiz’i ve onun vârisleri olan evliyâullahı sevmek gerektiÄŸinden biz de ÅŸeyhimizi çok seviyoruz, hasreti kalbimizi günden güne daha çok yakıyor. Onun aziz hatırasına ne yapsak azdır diye düşünüyoruz. Ä°nÅŸaallah Türkiye’yi, Asya’yı, Avrupa’yı, Afrika’yı, Amerika’yı, Avustralya’yı hatta dünyayı, fezayı Kotku dergâhlarıyla, ilim ve irfan merkezleriyle dolduracağız; camiler, okullar, yurtlar, kolejler açacağız; parklar, bahçeler, korular tesis edeceÄŸiz; çeÅŸmeler, köprüler, yollar yaptıracağız, kütüphaneler kuracağız, kitaplar yayınlayacağız, yeni yeni radyo televizyon müesseseleri açacağız. Hep Allah rızası için Resûlullah Efendimiz’in aÅŸkıyla, evliyâullah hürmetiyle, ümmete hizmet duygusuyla… Ta ki herkes ilmin, irfanın, Åžerî’at-ı garrânın, yüce Kur’an’ın, pak tasavvufun, güzel ahlâkın, maddî ve mânevî kemâlâtın deÄŸerini, önemini gözden kaçırmasın, gafil ve cahil kalmasın, dünyada ve âhirette meyus ve mahrum olmasın diye…[3]

Hocamız’ı seven, tekkemize sadık ve vefakâr bir mürit olarak yapabileceğimiz en güzel işlerden biri de kendimizi mânevî yönden düzene sokmaktır; zikirleri muntazam yapmak, haramlardan ve günahlardan şiddet ve dikkatle kaçınmak; ibadât ve taat, hayrât ve hasenâtımızı halisâne yapmak hem bizzat kendimize fayda verir, hem de kazandığımız sevapların bir misli aynen Hocamız’a gider, onun defterine de yazılır; çünkü bizler o mübarek Hocamız’ın bendeleri, mürit ve talebeleriyiz, âdeta onun sadaka-i câriyesi durumundayız.[4]

Allah (celle celâlüh) hazretlerinin sevgisi ve rızası, O’na isyan ederek, günah işleyerek kazanılamaz. Efendimiz, rehberimiz, serverimiz, nûmûne-i imtisâlimiz Hz. Muhammed (sallallahu aleyhi ve sellem) Allah’ın en sevgili kulu ve en yüce peygamberi olduğundan, bizim de Allah’ın sevgilisi olabilmek için ona, o mübarek Resûl’e, en güzel şekilde ittiba ve iktida etmemiz, yegâne salah ve felah yoludur, başka çıkar yol yoktur.

O çok zahidâne, çok dervişâne bir hayat sürmüştür, çok fazla ibadet ve taat kılmıştır, çok takvalı hareket etmiştir, çok müeddep ve çok mükemmeldir, çok yüksek ahlâk sahibidir. Ümmeti onu örnek aldığı için mutasavvıf olmuştur. Çünkü o dervişlerin şahı, müttakîlerin önderi, zahitlerin serveri, edep ve ahlâk menbaı, ariflerin sultanı, âşıkların cananıdır. Tarikatler, onun tarîkât-ı Muhammediyye’sinin devamı ve dallarıdır; şeyhler ve mürşid-i kâmiller, onun baktığı gülzârın gülleridir; ulemâ-yı muhakkikîn o yüce peygamberin mânevî vârisleridir, meşâyih-i vâsılîn onun irşad makamının memurlarıdır.

Kul Resûlullah’a uydu, kullukta ilerledi mi Mevla onu kerâmetlere erdirir; onun, gören gözü, işiten kulağı, söyleyen dili, tutan eli, yürüyen ayağı olur; ona yardım eder, duasını kabul buyurur, işini rast getirir, türlü türlü maddî, mânevî nimetlere, ikramlara, makamlara erdirir. Ondan acayip, harikulade haller zuhura gelir, cümle halk bu işlere şaşar kalır. O mübarek şahıs, o asırda zamanın evliyâsı, kutbu, gavsı olur; Resûlullah’ın (sas.) vâris-i hakikîsi ve halîfe-i mânevîsi, ümmetin önderi, mü’minlerin serveri ve rehberi olur. Halkın ona ittibası ve itaati lâzım gelir, ittiba etmeyen “cahiliye ölümü” ile ölür; bu cihana âmâ gelip âmâ gider.[5]

Alimler, “Nur saçan kandillerdir.”; çünkü Kur’ân-ı Kerîm’den ve Hz. Peygamber’den aldıkları feyizle çevrelerini aydınlatır, karanlığı, küfrü, şirki, cahilliği, gafilliği, şaşkınlığı, sapıklığı, çarpıklığı, bozukluğu izale eder; halka, imanı, İslâm’ı, hakkı, hayrı, doğruyu, iyiyi, güzeli, sahihi, sağlamı gösterir ve öğretirler.

“Peygamberlerin halifeleridirler.”; o halde tüm ümmetin ve halkın onlara itaat ve ittiba etmeleri, tâbi olmaları vazgeçilmez şarttır. Tarih boyunca da ümmet-i Muhammed’in müttakîleri, salihleri, samimileri, gerçek din alimlerine tâbi olmuş, onlara biat ve intisap etmiş, onların emrinde çalışmış, onların gösterdiği yolda yürümüş, böylece dünya ve âhiret saadetine nail olmuştur. Ümmetin gerçek halifeleri, o mübarek ulemâ-i ârifîn ve meşâyih-i vâsılîndir, zalim ve despot siyasîler değil!

Nice imanlı ve insaflı, aklı başında mü’minler, devlet adamları, emirler, vezirler, hatta padişahlar gelip onlara bağlanmış, ellerini öpmüş, dualarını talep etmiş, buyruklarını tutmuş; onları kendilerine rehber edinmiş, kendilerini onların emrinde ve hizmetinde bilmiştir. Mesela, Sultan Ahmed’in, Azîz Mahmûd-i Hüdâî’ye intisap edip bağlılık sözü vermiş olduğu, hatta saltanatı bile terk etmeyi istediği, fakat şeyhinin ona, bu hizmete devam etmesini emreylemesi üzerine padişahlığa devam ettiği meşhurdur.[6]

 


[1] Mahmud Esad COŞAN, Başmakaleler 2, Aralık 1992, Zaferin Sırrı, http://www.iskenderpasa.com/4A860D78-FDAE-4C5C-B0A8-BE593C17C2B9.aspx , erişim, 24/06/2011.

[2] Buhari, İman 7; Müslim, İman 70.
[3] Mahmud Esad COŞAN, Başmakaleler 2, Ocak 1995, Sadık İhvanımızın Halis Hizmetleri, http://www.iskenderpasa.com/752F06C0-0FF3-46EC-AC34-A9D1EAEBE600.aspx erişim 24/06/2011.

[4] Mahmud Esad COŞAN, Başmakaleler 2, Kasım 1994, Mübarek Hocamız Mehmed Zahid Kotku (ks.) Hazretleri İçin Yapılan Güzel Çalışmalar, http://www.iskenderpasa.com/BFB4C3EA-6A17-45BC-B1CC-FA1AFB1D5D75.aspx 24/06/2011
[5] Mahmud Esad COÅžAN, BaÅŸmakaleler 1, Åžubat 1997, Tasavvuf ve Tarikatin Hakikati, http://www.iskenderpasa.com/6EDF7EE5-67DC-4611-A020-9BEC1D26F11C.aspx eriÅŸim 24/06/2011.
[6] Mahmud Esad COŞAN, Başmakaleler 1, Ocak 1990, Din Alimlerinin Tartışılmaz Değeri ve Üstünlüğü, http://www.iskenderpasa.com/D777C53B-73BD-4C7C-96C8-2C445DC9CA84.aspx erişim 24/06/2011.
eriÅŸim